Bạch Đầu Ngâm – 白頭吟

Lý Bạch: 李白 (701- 762) 

白頭吟

錦水東北流, 
波蕩雙鴛鴦。 
雄巢漢宮樹, 
雌弄秦草芳。……… 
寧同萬死碎綺翼, 
不忍雲間兩分張。 
此時阿嬌正嬌妒, 
獨坐長門愁日暮。 
但愿君恩顧妾深, 
豈惜黃金買詞賦。 
相如作賦得黃金, 
丈夫好新多異心。 
一朝將聘茂陵女, 
文君因贈白頭吟。 
東流不作西歸水, 
落花辭條羞故林。 
兔絲固無情, 
隨風任傾倒。 
誰使女蘿枝, 
而來強縈抱。 
兩草猶一心, 
人心不如草。 
莫卷龍須席, 
從他生網絲。 
且留琥珀枕, 
或有夢來時。 
覆水再收豈滿杯, 
棄妾已去難重回。 
古來得意不相負, 
只今惟見青陵臺。 

Bạch đầu ngâm

Cẩm thủy đông băc lưu 
Ba đãng song uyên ương 
Hùng sào Hán cung thụ 
Thư lộng Tần thảo phương 
Ninh đồng vạn tử toái ỷ dực 
Bất nhẫn vân gian lưỡng phân trương 
Thử thời A Kiều chính kiều đồ 
Độc toạ trường môn sầu nhật mộ 
Đản nguyệt quân ân cố thiếp thâm 
Khởi tích hoàng kim mãi từ phú 
Tương Như tác phú đắc hoàng kim 
Trượng phu hiếu tân đa dị tâm 
Nhất triêu tương sính Mậu Lăng nữ 
Văn quân nhân tặng Bạch đầu ngâm 
Đông lưu bất tác tây quy thuỷ 
Lạc hoa từ điều tu cố lâm 
Thố ti cố vô tình 
Tuỳ phong nhiệm khuynh đảo 
Thuỳ sử nữ la chi 
Nhi lai cưỡng oanh bão 
Lưỡng thảo do nhất tâm 
Nhân tâm bất như thảo 
Mạc quyển long tu tịch 
Tòng tha sinh võng ty 
Thả lưu hổ phách chẩm 
Hoặc hữu mộng lai thì 
Phúc thuỷ tái thu khởi mãn bôi 
Khí thiếp dĩ khứ nan trùng hồi 
Cổ lai đắc ý bất tương phụ 
Chỉ kim duy kiến Thanh Lăng đài… 

 dịch nghĩa

Dòng nước như gấm trôi về đông bắc 
Trên sóng chấp chới đôi uyên ương 
Con trống đậu trên cây ở Hán cung 
Con mái đùa trong cỏ thơm đất Tần 
Thà cùng nhau chết vạn lần, nát lông cánh 
Chứ không chịu chia lìa nhau trong mây 
Khi A Kiều trong cơn ghen thủa ấy 
Ngồi một mình buồn ngày tàn ở Trường Môn 
Chỉ mong ơn vua thương tới nàng hơn 
Há tiếc hoàng kim mua từ phú 
Tương Như làm phú được hoàng kim 
Trượng phu ưa mới sinh lòng khác 
Một sớm muốn cưới cô gái Mậu Lăng 
Văn Quân nhân tặng Bạch đầu ngâm 
Nước đã về đông chẳng quay lại hướng tây 
Hoa lìa cành thẹn với rừng cũ 
Cỏ thố ty vốn vô tình 
Theo gió mà ngả nghiêng 
Ai xui khiến dây cỏ nữ la 
Tìm tới quấn quýt không rời 
Hai loài cỏ, chung một tấm lòng 
Lòng người sao chẳng như cỏ ấy 
Đừng cuốn chiếc chiếu long tu (râu rồng) 
Mặc cho tơ nhện chăng đầy 
Hãy để lại chiếc gối hổ phách 
Biết đâu sẽ có lúc về trong giấc mơ 
Nước đổ đi rồi, há thu lại đầy chén sao 
Chàng khinh bạc bỏ thiếp đi, khó mà quay lại 
Xưa nay khi đắc ý, không ruồng rẫy nhau 
Giờ chỉ còn thấy đài Thanh Lăng mà thôi 


Bản dịch của Lê Nguyễn Lưu— 

Sông Cẩm về đông bắc 
Uyên ương giữa sóng vần 
Trống đậu cây cung Hán 
Mái chơi hương cỏ Tần 
Nát cánh thà cùng muôn vạn chết 
Trên mây chẳng chịu rẽ lìa thân 
A Kiều thủa ấy cơn ghen nổi 
Ngồi lặng Trường Môn sầu bóng tối 
Những ước ơn vua lại đoái thương 
Từ phú nghìn vàng nào tiếc hối ! 
Tương Như làm phú thưởng nghìn vàng 
Đàn ông ưa mới dễ thay ngang 
Một sớm Mậu Lăng toan cưới thiếp 
Khúc \”Bạch đầu ngâm\” Văn Quân tặng 
Về đông, nước hẳn chẳng về tây 
Lìa cành hoa rụng thẹn rừng hoang 
Thố ti vốn vô tình 
Nghiêng ngả theo làn gió 
Ai xui cành nữ la 
Đến vòng quanh gắn bó 
Hai cỏ một lòng chung 
Long người thua cỏ ấy 
Chiếu long tu chớ cuốn! 
Mạng nhện mặc dăng đầy! 
Giữ gìn gối hổ phách 
Có lúc mộng về đây 
Vớt lui nước đổ có đầy chăng? 
Bỏ vợ mà đi, đi dứt phăng 
Đắc ý xưa nay không phụ rẫy 
Bây giờ chỉ thấy gác Thanh Lăng! 

Bản dịch của Hoa Sơn— 

Giòng sông Cẩm xuôi về đông bắc 
Sóng nghìn trùng xô nát uyên ương 
Trên cành trống đậu Hán cung 
Cỏ thơm chim mái chơi rong đất Tần 
Thà được chết vạn lần đau khổ 
Chẳng muốn rời nhau giữa trời mây 
A Kiều một thuở ghen cay 
Trường Môn một bóng tháng phai năm sầu. 
Nàng ao ước mong hầu Thánh Thượng 
Từ phú kia ngân lượng tiếc chi! 
Tương Như đất Thục văn tài 
Viết từ phú được nghìn thoi bạc vàng 
Người chuộng mới lòng hay thay đổi 
Sáng ngày toan cưới gái Mậu Lăng 
Văn Quân tặng Bạch đầu ngâm 
Về đông nước chảy chẳng tìm về tây 
Hoa lìa ngọn thẹn cây rừng cũ 
Thố ti hoa vốn tự vô tình 
Ngã theo ngọn gió mặc nhiên 
Nữ la quấn quýt kết duyên mặn nồng 
Loài hoa ấy tâm đầu ý hiệp 
Lòng con người sánh kịp cỏ ư? 
Đừng thu mảnh chiếu Long Tu 
Mặc cho tơ nhện giăng mờ khắp nơi 
Hãy giữ lại gối đầu hổ phách 
Lở mai kia gợi giấc mơ đời 
Nước kia đổ hết đi rồi! 
Làm sao có thể vớt đầy được chăng? 
Chàng đã bỏ đi người vợ cũ 
Thật khó lòng về ở cùng nhau 
Xưa nay thệ ước bạc đầu 
Bây giờ chỉ thấy bóng lầu Thanh Lăng 

Bản dịch của Nguyễn Tâm Hàn— 

Dòng Cẩm Thủy chảy về miền đông bắc 
Cặp uyên ương theo sóng vỗ dạt sô 
Chú trống kìa . . . cây cung Hán nhởn nhơ 
Đất Tần đấy. . . mái vui mùi thơm cỏ 
Dù thân nát vẫn bên nhau không bỏ 
Chết cũng đành chẳng ly biệt giữa mây 
Gương A Kiều cơn ghen thuở nào đây 
Rồi ủ rũ nơi Trường Môn héo hắt 
Chỉ mong được đấng quân vương để mắt 
Từ phú nào đâu nuối tiếc bạc vàng 
Xưa Tương Như làm phú được giầu sang 
Nên danh phận mưu thay lòng đổi dạ 
Gái Mâu Lăng tính ngày đêm chung chạ 
Khiến Văn Quân tặng bài phú Bạch Đầu 
Đông hoặc tây, nước chảy một dòng sâu 
Hoa rơi rụng thẹn cùng rừng núi cũ 
Như thô ti theo gió đùa nghiêng ngả 
Cành nữ la vẫn ngày tháng quấn quanh 
Loài dây leo cũng còn vẹn ý tình 
Sao nhân thế lại không bằng cây cỏ 
Đừng cuốn lại. . . chiếu long tu để đó 
Hãy mặc cho những tơ nhện giăng đầy 
Cứ để yên gối hổ phách chớ thay 
Biết đâu đó đêm ru ta tình mộng 
Nước đã đỗ hốt vào sao đầy cóng 
Đã chia lìa, xum họp phải dễ đâu 
Trên đời này đắc ý chẳng phụ nhau 
Qua ngày tháng đài Thanh Lăng còn đấy 

Bản dịch của Nguyễn phước Hậu— 

Dòng sông Cẩm chảy về đông bắc 
Xô cặp uyên ương lớp sóng đào 
Mái lộng cỏ Tần thơm phảng phất 
Trống trên cung Hán đỉnh cây cao. 
Thà cung chết vạn lần đau đớn 
Hơn ở trong mây rẻ cánh nhau. 
Còn nhớ A Kiều ghen thuở nọ 
Trường môn chiều xuống lặng ngồi sầu 
Ngắm trăng lòng ước hầu bên chúa. 
Xưa phú từ mua cuộc sống giàu 
Làm phú Tương Như sung túc hẳn 
Đàn ông chuộng mới đổi thay mau. 
Mậu Lăng một sớm tâm tình hợp 
Nhỏ lệ Văn Quân phú Bạch đầu 
Nước chẳng về đông, tây cuộn mãi 
Lá lìa cành rụng chốn rừng sâu. 
Cỏ thố ti vô tình 
Cuốn mình theo chiều gió 
Cùng với nữ la cành 
Quấn quanh dù bão tố 
Hai cỏ một tâm tình 
Lòng người thua cây cỏ. 
Chiếu long tu trải đó 
Cho tơ nhện giăng mành. 
Giữ gìn gối hổ phách 
Về lại thuở mơ lành. 
Thôi đành ! nước đỗ hốt đầy sao? 
Phụ thiếp đuổi đi, khó lại nào. 
Tự cổ được thời, không hợp vợ 
Đến nay chỉ thấy gác Thanh sầu. 

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*